Over de vloer

Veel historische stenen vloeren - belangrijk onderdeel van het Nederlandse historische interieur - worden bedreigd door zaken als funderingsherstel, vloerverwarming, maar vooral onderwaardering vanwege gebrek aan kennis. Nog nooit is de historische ontwikkeling van de (marmer)stenen vloer onderzocht. In de praktijk ontbreekt het monumentenzorgers daarom aan handvatten om de vele anonieme stenen vloeren te dateren en daarmee te waarderen. In 2005 heeft de RACM interieurhistorica Inger Groeneveld opdracht gegeven tot het onderzoek 'Natuurstenen vloeren in het Nederlandse interieur van de zeventiende en achttiende eeuw'. Gebruikmakend van voornamelijk primaire brongegevens van zeer diverse aard wordt gezocht naar informatie over materiaal en stilistische ontwikkelingen; en de toepassing in relatie tot het gebouwtype en vertrekfunctie. Dit wordt vergeleken met gedateerde stenen vloeren in situ. Ook de relatie tussen stenen vloeren en andere vloerafwerkingen (houten vloeren, gebakken plavuizen) komt aan bod.

Inmiddels heeft het onderzoek resultaat opgeleverd, onder andere ten aanzien van de chronologische ontwikkeling van de verkrijgbare soorten en formaten vloerstenen, en de ontwikkeling van de natuurstenen vloer in het Amsterdamse woonhuisinterieur. Over dit laatste staat een aantal wetenschappelijke artikelen op stapel. Enige onderzoeksresultaten zijn al verwerkt in Groeneveld's bijdragen in Over de Vloer: met voeten getreden erfgoed (RACM/Waanders 2008) en het tijdschrift Monumenten van oktober 2008.

Inger Groen (ingergroen@zonnet.nl)